Przegląd tygodnia: 19–25 października 2026
1. Liczba tygodnia: 9 266,48 zł
Tyle wyniosło we wrześniu przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw według GUS (Główny Urząd Statystyczny). To o 5,9% więcej niż rok wcześniej, ale inflacja we wrześniu wyniosła 4,1%, więc realnie płace wzrosły o około 1,7%. Liczy się to dzieleniem, nie odejmowaniem: 1,059 podzielone przez 1,041.
Druga liczba z tego samego komunikatu: zatrudnienie w firmach było o 0,8% niższe niż przed rokiem. Pensje rosną, etatów ubywa.
Źródło: GUS, dane za wrzesień 2026 z 20.10.2026, za finwire i Radio Pin (20.10.2026); inflacja — GUS, odczyt końcowy z 14.10.2026. Odczyt 24.10.2026; płaca realna — obliczenie własne.
2. Decyzja, która Cię dotyczy: tydzień bez decyzji
RPP (Rada Polityki Pieniężnej) nie miała w tym tygodniu posiedzenia. Stopa referencyjna NBP (Narodowy Bank Polski) zostaje na 3,75%. Najbliższe posiedzenie decyzyjne jest zaplanowane na 3–4 listopada.
Źródło: BIS (Bank for International Settlements — Bank Rozrachunków Międzynarodowych), Central bank policy rates, seria D.PL (dane pierwotne: NBP), ostatnia obserwacja 20.10.2026; harmonogram posiedzeń RPP na 2026 r. — NBP, za infor.pl. Odczyt 24.10.2026.
3. Rynki bez emocji
Złoty osłabł. Od tabeli NBP z 16.10 do tabeli z 23.10 euro podrożało z 4,3661 zł do 4,3917 zł (+0,59%), a dolar z 3,8827 zł do 3,9247 zł (+1,08%).
Giełdy tym razem poszły w tę samą stronę. WIG20 (Warszawski Indeks Giełdowy 20) spadł z 4 247,22 do 4 167,13 (-1,9%), a amerykański S&P 500 (Standard & Poor's 500) z 7 659,44 do 7 623,68 (-0,5%) — od zamknięcia w piątek 16.10 do zamknięcia w piątek 23.10.
Źródło: kursy — NBP, tabele A nr 202/A/NBP/2026 (16.10) i 207/A/NBP/2026 (23.10). Indeksy, zamknięcia z 16.10 i 23.10.2026 — WIG20: ISBnews i GPW (Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie), za Biznes24 i Strefą Inwestorów; S&P 500: Associated Press. Odczyt 24.10.2026; zmiany procentowe — obliczenie własne.
4. Czego się nauczyłem: przeciętne to nie typowe
Nagłówki piszą „średnia krajowa 9 266 zł” i każdy porównuje to ze swoją pensją. Sprawdziłem, co dokładnie siedzi w tej liczbie, i znalazłem dwa haczyki.
Pierwszy: to średnia z sektora przedsiębiorstw, czyli z firm, w których pracuje więcej niż 9 osób. Mniejszych firm i budżetówki w niej nie ma.
Drugi jest większy. Średnia to suma wszystkich pensji podzielona przez liczbę etatów, więc kilka bardzo wysokich wynagrodzeń ciągnie ją w górę. Przy stole siedzi dziesięć osób i dosiada się do nich prezes dużej spółki — średnia pensja przy stole skacze, a nikomu z tej dziesiątki nie przybyło ani złotówki. Mediana, czyli pensja osoby dokładnie w środku kolejki, prawie się nie ruszy.
GUS liczy medianę raz na dwa lata, w osobnym badaniu. Ostatnie jest za październik 2024: średnia 8 944,79 zł, mediana 7 404,69 zł, czyli o 1 540,10 zł mniej. Tyle co średnia albo mniej zarabiało wtedy 65,3% zatrudnionych.
Wniosek dla mnie: przy „średniej krajowej” pytam najpierw, kogo ta średnia obejmuje i ile wynosi mediana.
Źródło: GUS, „Struktura wynagrodzeń według zawodów za październik 2024 r.” (2026), podmioty z co najmniej 10 pracującymi; zakres sektora przedsiębiorstw — GUS, za finwire (20.10.2026). Odczyt 24.10.2026; różnica — obliczenie własne.
5. Warto przeczytać: raport GUS o strukturze wynagrodzeń
Cały raport, z którego wziąłem medianę, jest na stronie GUS: Struktura wynagrodzeń według zawodów za październik 2024 r. Są tam mediany dla wielkich grup zawodów i rozkład pensji. Znajdź swoją grupę zawodową i porównaj z nią swoją pensję, a nie ze średnią z nagłówka.
Źródło: GUS, publikacja z 2026 r., odczyt 24.10.2026.
Przy najbliższym nagłówku o średniej pensji sprawdź, czy obok jest mediana. Napisz, czy ją znalazłeś/znalazłaś.
ROI — Rozsądnie o Inwestowaniu Maciej Bernatowicz. Od 15 lat liczę pieniądze po stronie firmy.
Treść ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji ani doradztwa inwestycyjnego. Nie uwzględnia Twojej indywidualnej sytuacji.